We hebben al heel wat liefdesgeboden die aandacht vragen.
Deze keer: Het 2e gebod Gij zult voor elkander een veilige thuisbasis creëren en het 8e gebod: Gij zult eerlijk en open zijn tegen elkaar.
Eerlijkheid, openheid, vertrouwen en veiligheid zijn thema’s die elkaar zo beïnvloeden dat je ze niet los van elkaar kunt zien.
Bieden wij onze partner veiligheid en geven we elkaar vertrouwen dat hij/zij bij ons terecht kan?
Dat vraagt om eerlijkheid. Vertellen wat er in je leeft en luisteren met aandacht.
En… wanneer je geen ruimte hebt om te luisteren daar ook open en eerlijk over zijn. Doe niet alsof, want je partner heeft je eerder door dan je denkt, misschien wel eerder dan jezelf.
De control freak zal open moeten zijn over de angst de controle kwijt te raken, de alleskunner om te falen, de pleaser over de angst voor conflicten, de… vul verder maar in.
Eerlijk zijn en daarbij in verbinding blijven is een kunst, die te leren is. Veiligheid en vertrouwen is het resultaat.
Altijd is het niet mogelijk, maar op kritieke momenten er voor elkaar zijn is de basis waarop we ons veilig weten bij elkaar. Mooie woorden zijn niet genoeg, het gaat erom te laten zien in je gedrag, dat je er helemaal bent, echte aandacht en compassie hebt.
Hans
Ik ben een pleaser. Ik verwen graag en maak het anderen naar de zin. Mijn please-gedrag heeft ook een keerzijde. Ik ga conflicten uit de weg, ben regelmatig onduidelijk zodat ik geen stelling neem en ik formuleer de werkelijkheid soms enigszins verdraait. Ben ik daarmee oneerlijk? Soms wel. Als Gerry aan me vraagt: heb je de auto op slot gedaan?
Kan ik zeggen: Ja, zeker, terwijl ik er niet zeker van ben.
Wanneer bij terugkomst blijkt dat de auto niet op slot zat, zeg ik er niets van en doe alsof alles in orde is. Of wanneer we afgesproken hebben dat ik aan iemand een mailtje zou sturen en ze vraagt of ik het al gestuurd heb, kan ik zeggen: ik ben het net van plan. Ergens in mijn hoofd speelt wel degelijk dat ik het van plan ben, maar het is erg toevallig als Gerry het aan me vraagt dat ik dat net op dat moment van plan ben. Ik verschuif dus de werkelijkheid. Waarom? Angst voor afwijzing, angst voor kritiek, angst voor teleurstelling van Gerry dat ik niet de ideale echtgenoot ben. Door me zo te gedragen laat ik Gerry in het ongewisse of een ‘ja’ van mij ook een echte ‘JA’ is en creëer ik onveiligheid.
Gerry
Ik wil graag de betrouwbare partner zijn, iemand waar je van op aan kunt, iemand die doet wat ze zegt en mocht het niet lukken, er dan open over is. Ik zeg vaak tegen Hans als ik dingen voor mezelf doe. Voor mij is dat heel logisch, maar ik verlang dat ook van Hans. Het maakt me niet uit wat hij doet en ik kan er intens van genieten als hij blij is met waar hij mee bezig is, ook al is dat ver van mij. Maar ik wil wel graag duidelijkheid. Het maakt nogal wat uit hoe ik om die duidelijkheid vraag. Het kan me soms zo irriteren dat hij zomaar dingen doet die we samen zouden doen, of dat ik hem moet zoeken als er een telefoontje voor hem is en ik in de verste verte niet weet waar ik hem kan vinden. Voor Hans is dat vaak kritiek, hij trekt zich terug en ik ben hem kwijt. Wil ik hem niet verliezen dan zal ik het op een veilige manier moeten zeggen. Dat lukt me niet altijd, maar ik ben me er meer van bewust dat ik van die rode knop weg moet blijven, de rode knop van Hans die zijn vrijheid beperkt en mij op afstand zet.
We hebben niet geleerd om eerlijk en open te zijn over onszelf en te zeggen waar we naar verlangen.
Vaak zeggen we tegen onszelf: stel je niet aan, doe maar gewoon. We zijn geneigd de pijn weg te stoppen als de ander onze rode knop weet te raken.
De pijn van het niet begrepen worden, kritiek krijgen of geen aandacht, de pijn als de ander zich niet aan afspraken houdt. Daaronder zit de basisangst en de twijfel of we van betekenis zijn, of we geliefd zijn, want anders zou de ander toch wel……
Als we open en eerlijk durven zijn naar onszelf en elkaar, kan veiligheid en vertrouwen groeien.
En bij groeien hoort groeipijn. De rode knoppen verdwijnen niet zomaar uit ons leven.
Net zoals de ander op onze rode knoppen drukt, doen wij dat omgekeerd ook. Soms onbewust, omdat je die rode knoppen niet altijd kent.
Daarom is het zo belangrijk om open en eerlijk te zijn en je te laten kennen!
Maar juist als je je kwetsbaar en weerloos voelt, is de drempel zo hoog. Je bent bang dat je partner je zo niet wil zien, omdat je jezelf al zo waardeloos voelt. En toch, juist dan kan er een diepe verbinding zijn als je eerlijk zegt hoe je je voelt en ( als je het weet ), zegt wat je nodig hebt.
Gerry
Het gebeurt onregelmatig dat ik me niet lekker voel. Alles voelt zwaar en vooral mijn hart doet raar. Bang ben ik dat ik….. ja wie weet is er echt iets mis met mij.
Een paar jaar geleden had ik het ook. Alles is onderzocht en goed bevonden. En toch, er kan nu toch zomaar wel echt iets zijn? Ik zeg het niet gelijk tegen Hans, ik schaam me diep dat ik er weer intrap. Ik moet nu toch echt wel weten hoe het werkt bij mij. Ik ben bang en durf niks meer te doen. mijn lijf zegt stop en mijn gevoel wil al helemaal niks.
Als we met vakantie zijn, gebeurt het me meestal wel een keer. Zo ook nu. ’s Morgens vragen we naar elkaar hoe we geslapen hebben en hoe we ons voelen. Ik zeg dan wel hoe ik me voel, maar echt helemaal? Ik wil het niet en schaam me ervoor, dus zeg ik: o het voelt weer zwaar, maar verder gaat het wel hoor. Tot het die dag helemaal niet gaat en ik niet bij machte ben uit te zoomen. In bed is voor mij de veiligste plek om open te zijn en ’s avonds zeg ik dat het nog steeds niet gaat en dat ik niet weet hoe ik er uit moet komen. Ik kijk Hans aan en zie meeleven, geen veroordeling, niet: dat weet je nu toch wel? Nee hij vraagt wat ik nodig heb, maar dat weet ik niet. Ga maar lekker slapen en morgen zien we wel weer. De volgende dag voelt het nog steeds zwaar, maar Hans is er, zegt hoe naar hij het voor mij vindt. Geeft voorzichtig tips, zo van: adem je wel goed en is het niet beter om eruit te gaan? en ook: het lijkt wel net als vroeger, toen kreeg ik aanvallen van benauwdheid. Ja, dus kennelijk hoort dat bij mij. Ook al denkt hij getrouwd te zijn met een meid die het allemaal wel weet en sterk is, hij komt dichterbij als ik me ook laat zien in mijn angst. Langzaam durf ik vrij te ademen en komt er weer ruimte. Vertrouwen dat ik bij Hans terecht kan als ik het zelf helemaal kwijt ben. Wat veilig voel ik me bij zo’n maatje.
Hans
We waren op een 9-weekse vakantie in het buitenland. We hadden allerlei huisjes gehuurd. Het was erg warm, de oude auto ging na 2 weken kapot en we moesten een paar dagen wachten in een saai hotel. Ik dacht: eigenlijk is het niet zo erg als de auto niet meer gemaakt kan worden, want dan kunnen we eerder naar huis. Ik schaamde me voor die gedachte want zo’n lange vakantie is toch leuk.
Ik was bang voor het oordeel van Gerry, dat ze mij raar vond of dat ik steeds positief deed over een lange vakantie en nu terugkrabbelde. De auto kon wel gemaakt worden en we konden verder met de vakantie. In eerste instantie was ik teleurgesteld dat de reis verder ging. Het duurde even voor ik open tegen Gerry was over mijn heimelijke wens om de vakantie af te breken. Ik wil graag de enthousiaste echtgenoot zijn, die geniet van het leven. De man die zijn dromen waarmaakt, groots en meeslepend. Open en eerlijk zijn betekent dat ik verantwoordelijk ben voor de keuzes die ik maak, voor de acties die ik vergeet, voor mijn eigen wensen, die soms anders zijn dan wat Gerry graag wil. In het volgende huisje heb ik genoten, maar als ik echt eerlijk ben, rekende ik af en toe uit hoelang de vakantie nog duurde.
Vragen
- Wat houdt me tegen om mijn twijfels en onzekerheid te uiten tegen jou?
- Wanneer voel ik me onveilig bij mezelf en bij jou?
- Wat heb ik nodig om me veilig te voelen bij jou?
- Wat kan ik daar zelf aan doen?
- Waarin kun jij mij helpen? Een gevaarlijke vraag. Gebruik niet het woord niet, want dat kan als kritiek overkomen, nee zeg wat jou kan helpen. Gedachten lezen is de meeste mensen niet gegeven.